November 18, 2020

మొన్న నా ఫ్రెండ్ నాగిని వాళ్ళమ్మగారి గురించి రాసిన పోస్ట్ చదివాక, నాకు కొన్ని జ్ఞాపకాలు గుర్తొచ్చాయి. నేను ఒక టైములో ఎథిస్ట్ మాదిరి గానే ఉండే దాన్ని. అమ్మ కూడా మా  చిన్నప్పటి నుండి పెద్ద పూజలు, గట్రా  చేసే టైపు కాదు. అంతెందుకు ప్రతి రోజు దీపం పెట్టే అలవాటు కూడా తనకి లేదు. నాకు ఎప్పుడు అదో తప్పు లాగా అస్సలు అనిపించేదే కాదు. అమ్మని అలా చూసి పెరగటం వల్లనో ఏమో నాకు పెద్ద భక్తి అబ్బలేదు. కానీ ప్రతి సంవత్సరం క్రమం తప్పకుండా వినాయక చవితి, దీపావళి మాత్రం ఇంట్లో బాగా జరుపుకునే వాళ్ళము. అదే అలవాటు కాబోలు, ఇప్పటికి ఆ ఆనవాయితీ కంటిన్యూ చేస్తాను.

నా హై స్కూల్ అయ్యాక ఖమ్మం నుండి కొత్తగూడెం మారాక, అమ్మ తన టైలరింగ్ షాప్ మానేసి  ఇంట్లో ఉండేది. నాన్న రోజు బయటకి వెళ్ళే ముందు, అమ్మని, కొద్దిగా వాకిలి ఊడ్చి ముగ్గు వేయొచ్చు కదా అంటే, వరండాలో కూర్చుని సీరియస్ గా ఈనాడు పేపర్లో ఎడిటోరియల్ పేజీలో మునిగిపోయిన అమ్మ తలెత్తి ఒక్క లుక్ ఇచ్చేది.  ఆవిడ చూపు , ఆయన విసుగు మొహం రెండు మెదడు లో అలా ఉండి  పోయాయి.

నాన్నకి ఎప్పటి నుండి అలవాటో నాకు గుర్తు లేదు కానీ శివుడుకి పూజ చేయకుండా మాత్రం బయటకి వెళ్ళే వాళ్ళు కాదు. నేను ఇంటర్లో శ్రీశైలం ఎక్స్కర్షన్ వెళ్ళినప్పుడు సరదాగా ఒక చిన్న గాజు శివలింగం తెచ్చాను. కానీ తెచ్చాక ఎవరో చెప్పారు. ఇంట్లో శివలింగం ఉంటే ప్రతి రోజు అభిషేకం  చేయాలని. అప్పటి నుండి నాకు తెలిసి తాను పోయే ముందు వరకు కచ్చితంగా చేసే ఉంటాడు.  ఆ అభిషేకం చేసే అప్పుడు మంత్రాలు ఇంటి పెంకులు అదిరిపోయే సౌండ్ లో మోగి పోయేవి.  అమ్మ తన స్టైల్లో నవ్వేది. మెల్లగా చదివినా శివుడికి వినిపిస్తుంది అని. ఎంతటి పని ఉన్న రోజు అయినా దీపాలు కడగకుండా, పూలు పెట్టకుండా, అభిషేకం చేయకుండా బయట పనులకి బయలు దేరే వాళ్ళు కాదు.

మా చుట్టుపక్కల పల్లెటూళ్ళలో పురుగుమందు చావులు తరచూ వింటూనే ఉండే వాళ్ళము. ఏ చావు వార్త వచ్చినా,  ఆ శివుడు కి నాలుగు పటిక బెల్లం పలుకులు పెట్టకుండా గేటు దాటిన గుర్తు లేదు నాకు. ప్రతి కార్తీక మాసంలో క్రమం తప్పకుండా మా పక్క ఊర్లోని శివాలయానికి  డబ్బులు, పెద్ద క్యాన్ నువ్వుల నూనె ఇచ్చే అలవాటు తనకి. ఇష్టం ఉన్నా లేకపోయినా కార్తీక పౌర్ణమి నాడు దీపాలు వెలిగించటానికి అమ్మని కూడా తీసుకుని వెళ్ళటం ఆనవాయితి.

తరువాత రోజుల్లో వ్యాపారం సరిలేక , ఇంట్లో పరిస్థితులు కష్టంగా ఉన్న రోజున కూడా అలానే నూనె ఇస్తే, అమ్మకి వచ్చిన కోపం అంతా ఇంతా కాదు. మానవ సేవే మాధవ సేవ అనేది అమ్మ ఫిలాసఫీ. చిన్నపటి నుండి అమ్మ అంతే. అలాంటి పెంపకం వల్లనో ఏమో గుడిలో $5 వేయటానికి నాకు చేయి రాదు. అదే ఎవరికన్నా ఎమన్నా అయింది అని తెలిస్తే, గో ఫండ్ మి కి $25 ఇవ్వటానికి వెనుకాడను.

ఒక పదిహేను సంవత్సరాలు ఫాస్ట్ ఫార్వర్డ్ బటన్ నొక్కితే, కొన్ని స్వయం కృతాపరాధాల వల్ల ఛిద్రం  ఐన ఆయన జీవితం చివరికి ఎలా ముగుస్తుందో, ఎలాంటి చావు వస్తుందో అని మేము ఎప్పుడూ బాధ పడుతూనే ఉండే వాళ్ళము. కానీ తను ఎక్కువ బాధ పడకుండా, అనారోగ్యంతో ఎక్కువ ఇబ్బంది పడకుండా, ఆ శివయ్య త్వరగానే తీసుకెళ్ళిపోయాడు. తన హాస్పటిల్ ఖర్చులకి, తన చావుకి, మందులకి ఎవరి దగ్గర ఒక్క రూపాయి చేయి చాచకుండా సరిపడా ఉంచుకున్నారు. అందరం వెళ్ళి జరగవలసిన కార్యక్రమాలు అన్నీ చేసి వచ్చాము. ఏనాడూ పూజలు శ్రద్దగా చేయని అమ్మ నాన్న అస్తికలు కాశీలో కలిపి వచ్చింది. ఈ సంవత్సరం ఎంతో మంది తల్లితండ్రులు కరోనా కి బలైయ్యారు. చాలా మంది దిక్కు మాలిన వారి లాగా, అనాధ శవాల్లాగా ఒక కార్యం, తంతు జరగకుండా ఈ  భూమిని విడిచి వెళ్ళారు. అలంటి ఏ వార్త విన్నా, మనసులో ఒక్కటే తలంపుకి వస్తుంది. మా నాన్న ఎంత అదృష్టవంతుడు?  లేక ఆయన పూజల ఫలితామా? ఆ శివయ్య అలా గౌరవంగా తీసుకుని పోయాడా అని.....

నాగిని, ఇది నీ కోసం. అమ్మ నన్ను వెంట బెట్టుకుని పనిమాలా గుడికి తీసుకుని వెళ్ళిన  సందర్భాలు నాకు గుర్తులేవు. నాకు ఎప్పుడు వెళ్ళాలని అనిపించేది కాదు. చాలా ఏళ్ళు అసలు దేవుడు, గుడి అని నమ్మకం లేక ప్రతి గురువారం నా ఫ్రెండ్స్ బాబా గుడికి వెళ్తే, గుడి ముందు దాకా వెళ్ళి కూడా లోపలకి వెళ్ళకుండా వాళ్ళ కోసం బయట ఉండి పోయే దాన్ని. బాబా తన భక్తుల్ని ఎక్కడ ఉన్నా రప్పించుకుంటారు అంట. ఇప్పుడు బాబాని నేను నామస్మరణ చేయని రోజు ఉండదు. అలా అని ప్రపంచం లో ఏది జరిగినా, అయ్యో ఇలా ఎందుకు చేసావు దేవుడా? నాకే ఈ కష్టాలు ఎందుకు అని అస్సలు ఎప్పుడూ అనుకునే రకం కాదు. మానవ ప్రయత్నం మనం చేసి మిగతాది దేవుని మీద వదిలేయటమే అని నమ్ముతాను . ఇది ఎందుకు రాసాను అంటే మన ఇద్దరి నాస్తికత్వానికి, ఆస్తికత్వానికి కొంచెం పోలిక ఉందనిపించి :) కొంచెం పెద్దయ్యాక మాత్రం  పండగల రోజు అయితే  గుడికి నా వల్ల కాదు అని అర్ధం అయింది. నాకు గుడికి వెళ్తే, దేవుని మీద భక్తి కన్నా జనాలు వేసుకునే బట్టలు, నగలు....పీపుల్ వాచింగ్ అనే ఒక మాయరోగం ఏడ్చి చచ్చింది. ఆ రోగాన్ని పెంచి పోషించటం ఎక్కువ చేస్తాను. సో, అదన్న మాట స్టోరీ. మొత్తానికి నాలుగు ముక్కలు రాయించినందుకు, నీకు బోలెడన్ని తాంక్ యులు అన్నమాట.

అలా థెయ్సం కి అథేయిజం కి మధ్యలో పెరిగిన నేను ఇవాళ రోజున కార్తీక మాసంలో రోజు దీపం పెడదాం అనుకునే దాకా వచ్చాను.

ఇంతకీ మా నాన్న పేరు చెప్పలేదు కదూ... నాన్న పేరు శంకర్. తాత పేరు సదాశివరావు. నాన్న వాళ్ళింట్లో ఏంటో అందరికి శివుడు ఫామిలీ పేర్లే ఉంటాయి. మా పెద్దత్త పేరు భవాని, రెండో అత్త పేరు వినయ, మూడో అత్త నాగరాణి.  నాన్న ఆఖరి  దాకా తనే భోజనం  పంపేది. నాగక్కా, ఆ శివయ్య నిన్ను ఎప్పుడూ చల్లగా చూడాలని కోరుకుంటాము.  What's in a name? I really don't know.

September 27, 2020



He must be 14 or 15 when he joined my aunt and uncle's office.  A meek teenager from a small town from Andhra. His older cousin Pedda (Big/older) Valli joined Valli for work. From then, he never left..never looked back. He grew up as an adolescent, as an adult along with us. Got married, had kids and he still stayed. As a loyal servant sent from God. He never stopped working. He opened the office doors rain or shine.

He became an integral part of our lives.  I don’t even know where to start if I have to tell about him. Aunt accidentally fell down from the stairs and had a cast on her leg. With her mother in law hospitalized at the same time, she needed assistance at home. Like many other times, Valli had come and stayed with her the past couple of days and started tidying up the home, the cabinets, throwing away unwanted stuff. See, he is not just an office boy…he is a boy in our home. Aunt said she was going to take a nap due to headache. Valli who is never used to sitting idle for a moment, took out an iron crowbar and went out to dig something. God forbid, he hit current wires and was immediately hit by a current shock and died on the spot.

Valli, how do we even recover from your loss? What do we tell your wife and kids? You are as important to us as you are to them. Though we are here thousands of miles away, we always keep hearing your updates from your Madam. How do you think your madam and sir will go to work without you opening it? Who else can we trust as a family other than you? In the last 25 years we have known you, I haven’t seen you get upset or cry or be angry at anything or anyone. Your ever-smiling face is the only thing we remember when we talk about Valli.

Can I even count what all you did for us? If I wanted papers to be xeroxed, I look for Valli. If I want a bus ticket to travel back home, later years, if I wanted my suitcases weighed, Valli. If I needed an auto to go anywhere, Valli. You called me and my sis ‘akka’ with so much love and respect we cannot fathom why. You have been the person we could not just count on, but who we could not imagine without behind any occasion in our household. Births, marriages, festivals, deaths, house warmings…no event went by without your help.

Right from opening their office doors, making tea, setting up lunch, carrying the paper stock in the press, you were not just an office boy. You looked out for each and everyone out there. With your innocence and trustworthiness, you always kept an open eye on everyone who came in and out. You were the watch dog no security cameras could bring us. And why did you walk so much? Every day of the year irrespective of the weather. Despite giving you a bus pass, you still walked Kms and Kms.

I will cherish your smile and laugh as long as we live. I will now on learn to keep smiling irrespective of how tough life gets. Above all, the love and respect you always showed on your wife. The way you addressed her as my Mrs. when you spoke to us. The way you never let her to do any work and you did everything. I can’t imagine what the poor girl must be going through right now. Losing someone like you is irreplaceable.

Aunt is numb right now. All of us are. She said, if his mom raised him for 13-14 years, I raised him for 25 years. That just broke my heart. Who can answer that? God, I never blame you for how things are designed in this life, but why are you so cruel at times? As a family, we promise to take care yours to the best of our abilities.

Friends, in the 9 years I had my blog; I never asked or raised funds, donations for my personal causes. But today, I am openly requesting as my aunt’s business has slowed down due to the Pandemic and she still did not lay off a single staff member and paying for them half the salaries from their savings. Valli’s LIC policy which she helped him pay for the past 25 years matured recently but he used most of it to pay of his brother’s debts. He was yet to start a new policy and this tragedy happened. If anyone wants to lending a help hand to Valli’s family, please let me know. Every cent and rupee count in these tough times.

I rarely use the words 'Rest in Peace' as most of the deaths I see are quite untimely. With yours, I thank you for all you have done for our family and promise that your kids are taken care of as ours. There is no wealth in this world that could buy us a Servant sent by God.

May 9, 2020

April 11, 2020

The house we lived on was located on the main road. If we walked a few feet past the Mandi, there was a drawing school. As I was interested in drawing and coloring, my aunt pushed me to go and inquire. What would a ten year old go and ask? I was hesitant and scared to go and speak. Unhappy to approach, unable to talk back, cursing my ill fate, I mustered all my courage and went and asked the instructor cum owner of the place if they would teach me art. His name was Harish. A middle aged man. He said they don't teach kids my age and you have to have completed at least 7th grade and have to prepare for a state level examination. As relieved as I could be, I went and reported the same at home. One would leave it at that. But my aunt wouldn't. She persists me to go and convince him to teach me. Not sure if it was my pale face or my determination; he agreed to teach me. 
        Today if I am able to draw a line properly or make a rangoli well, the credit is his. I learnt the art of sharpening a pencil there. Though sharpeners were in use by then, I learned that a pencil has six edges and you keep sharpening each edge and sharpen the lead only to your desired thickness. I learned the variety of shades a pencil could carry. From HB, 2B to 8B to H9 and the magic you can do with those shades. I was taught that art doesn't mean filling in the pictures with colors, or using the sketch pens in a disorderly manner. He did not let me draw any other picture for an year except vertical & horizontal lines, semi circles and curves..If my strokes are thin, that's where I learnt. I haven't come across an art teacher like him who teaches the basics like he does. I tried to find for both my kids and couldn't. May be I won't ever. I owe you, Harish sir. 
                  I remembered something when I say pencils. Unlike kids today, we did not have hundreds of pencils and dozens of erasers. Each of us were given one. Before the end of the week, my sister's pencil would be as short as finger. Upon asked at home, we wouldn't tell the truth, right? Secret behind the pencil length is someone said that if you stored the pencil shavings in a note book, it would produce peacock feathers. Now tell me, how many of you tried that? 
              Meanwhile my sister joined in a classical dance school and she would walk more than a kilometer, crossing a railway track and lot of traffic. So, we moved to another home opposite to Ushodaya Junior college. It was owned by a popular contractor 'Mallesam Mestri' who owned many houses...More memories to come...
మా ఇల్లు మెయిన్ రోడ్ మీద ఉండేది. అదే రోడ్లో ఇంకొంచెం ముందికి వెళితే, రేఖ చిత్ర పాఠశాల. మనకేదో కొద్దిగా బొమ్మలు వేయటం ఇంటరెస్ట్ అని మా పిన్ని వెళ్ళి కనుక్కోమంది. పదేళ్ళ పిల్లని. నేనేమని వెళ్ళి అడుగుతా. ఎంత నసిగినా వినదే. బిక్కు బిక్కు మనుకుంటూ  వెళ్ళి అడిగా. హరీష్ సర్ అయన పేరు. ఆయన అన్నారు, "ఇంత చిన్న పిల్లలకి నేర్పించను. కనీసం ఏడో తరగతిలో అన్నా ఉండాలని." ముక్క వచ్చి ఇంట్లో కక్కానుఈవిడ వదలదే నన్ను. అయినా పర్లేదు. వెళ్ళి కన్విన్స్ చెయ్యి. నాకు డ్రాయింగ్ అంటే చాలా ఇష్టమండి. ఎలా ఐనా నేర్పించండి అని బతిమాలాడమంటుంది. ఏడవలేక, ఎదురు చెప్పలేక, నాలో నేనే గొణుక్కుంటూనా కర్మని తిట్టుకుంటూ మళ్ళా వెళ్ళా. నేను డ్రాయింగ్ ఎక్జామ్ రాయనండి సెవెంత్ వచ్చే దాకా. అయినా పర్లేదు నేర్పిస్తారా అని అడిగాను. నా బేల మొహం చూసో, లేక పాపం పిల్లకి ఇంత  శ్రద్ధ వుంది అని కాదనలేకనో తేలీదు కానీ, ఆయన నేర్పించటానికి ఒప్పుకున్నారు.
     ఇవాళ రోజున ఏదన్నా ఒక గీత తిన్నగా గీయగలుగుతున్నా, ఒక ముగ్గు వేయటం వచ్చినా, అది ఆయన చలవే. పెన్సిల్ చెక్కటం ఒక కళ అనేది అక్కడే నేర్చుకున్నాను. అప్పటికే షార్పనర్లు వచ్చినా, పెన్సిల్ కి ఉన్న ఒక్కో కోణం మీద చెక్కుతూ వెళ్ళాలని, కావలిసినంతనే పదును పెట్టుకోవాలని తెలుసుకున్నాను. పెన్సిళ్ళలో HB, 2HB - 8HB నుండి 9H దాకా షేడ్ లు వుంటాయని, వాటితో లెక్కలేనన్ని మ్యాజిక్కులు చేయొచ్చని...డ్రాయింగ్ అంటే, బ్రష్ పట్టుకుని రంగుల్ని పులమడం కాదు, ఎగుడు దిగుడుగా స్కెచ్ పెన్నులతో బరకటం కాదు అని అర్ధం చేసుకున్నదీ అక్కడే. ఒక సంవత్సరం పాటు నాతో నిలువు, అడ్డం, ఏటవాలుగా గీతలు, అర్ధ చంద్రాకారాలు తప్ప ఆయన ఒక్క బొమ్మ వేయించలేదుఇప్పటి వరకు అలాంటి బేసిక్స్ నేర్పించే డ్రాయింగ్ టీచర్ తారసపడలేదు. మా ఇద్దరి పిల్లలకి వెతికాను. దొరకలేదు. బహుశా దొరకరు కూడా.  I owe you, Harish Sir.    
           పెన్సిళ్ళు అంటే గుర్తొచ్చింది. ఇప్పుడు పిల్లల్లాగా మాకు  వందల కొద్దీ  పెన్సిళ్ళు, డజన్ల కొద్దీ  ఇరేసర్లు ఉండేవి కాదు. చెరొకటి ఇచ్చే వారు. కానీ వారం తిరగకముందే మా చెల్లి పెన్సిలు అరిగిపోయేది. ఇంట్లో వాళ్ళకి అర్ధం అయ్యేది కాదు. ఎంత అడిగినా రహస్యం చెప్పము కదా. ఇంతకీ రహస్యం ఏమిటంటే, పెన్సిలు చెక్కిన పొట్టుని పుస్తకంలో దాచి పెడితే, నెమలి పించాలు పుడతాయని ఎవడో చెబితే, మనం దాన్ని అనుసరణలో పెడితే, ఇంట్లో వాళ్ళకి తెలిసిపోయి, నాలుగు తన్ని, మరుసటి రోజు నుండి పెన్సిలు కొలిచి పంపేవారు. ఎంత మంది అలా పెట్టారో నిజం చెప్పండి.
          ఇంతలో మా చెల్లిని కూచిపూడి డాన్సులో చేరిపించారు. చిన్న పిల్ల కిన్నెరసాని థియేటర్ దాకా ఒక్కతే నడుచుకుంటూ  వెళ్ళి వచ్చేది. తనకి దగ్గరగా ఉంటుంది అని గుట్టల బజార్లో ఉషోదయ జూనియర్ కాలేజికి ఎదురుగా మల్లేశం మేస్త్రి గారి మూడు గదులు ఉన్న పెద్ద పోర్షన్ లోకి  మారిపోయాము. మరిన్ని జ్ఞాపకాలతో, మరలా వస్తా....